Bồn cầu phát tiếng ọc có phải do bể phốt đầy không?

Vừa xả nước ở tầng trên, bồn cầu tầng dưới bỗng “ọc ọc” vài tiếng, mặt nước trong lòng bồn rung lên rồi tụt xuống. Nhiều gia đình nghĩ ngay tới chuyện bể phốt đầy kêu ọc. Điều đó có thể đúng, nhưng cùng một tiếng ọc còn có thể đến từ ống thông hơi bị bịt, ống nhánh nghẹt, ống chính hay hố ga tắc, thậm chí do cống chung của cả khu đang dâng nước.

Bài viết này coi tiếng ọc như một tín hiệu cần “nghe bệnh”: ọc lúc nào, ở thiết bị nào, kèm dấu hiệu gì, để biết nên gọi xe hút bể hay gọi thông tắc.

Tiếng ọc trong bồn cầu thực chất là gì?

Mỗi bồn cầu, lavabo hay thoát sàn đều có đoạn ống cong gọi là xi phông, luôn giữ một lớp nước để chặn khí từ đường ống và bể phốt. Khi nước chảy trong ống, không khí cũng phải dịch chuyển theo; bình thường khí đi theo ống thông hơi lên mái nên ta không nghe thấy gì.

Khi đường thoát khí bị cản, khí tìm lối ra yếu nhất là sủi qua lớp nước xi phông. Mỗi lần bọt khí phá qua mặt nước là một tiếng “ọc”: đó là tiếng không khí bị dồn ép hoặc bị hút trong đường ống.

Mực nước trong bồn cầu nói gì?

• Mực nước tụt thấp hơn bình thường sau tiếng ọc: khí bị hút ngược kéo theo nước xi phông, hay gặp khi ống thông hơi thiếu hoặc bị bịt.
• Mực nước dâng lên, dao động rồi mới hạ: phía sau xi phông có áp lực, có thể do ống chính, hố ga hoặc bể đầy.
• Mặt nước đứng yên nhưng xả chậm, ọc ở cuối lần xả: thường là nghẹt một phần ở ống nhánh.

Nghe theo thời điểm: tiếng ọc xuất hiện lúc nào?

Khi xả một bồn cầu khác hoặc khi tầng trên dùng nước

Nước từ tầng trên đổ xuống ống đứng như một chiếc pít-tông, đẩy khí phía trước và hút khí phía sau. Nếu ống thông hơi bị bịt, bị cắt cụt khi sửa nhà hay vốn không được lắp, khí sẽ bị “mượn” từ xi phông bồn cầu tầng dưới, gây tiếng ọc và làm tụt nước.

Khi lavabo, máy giặt hoặc bồn tắm xả nước

Máy giặt xả nhiều nước trong thời gian ngắn. Nếu bồn cầu kêu ọc mỗi lần máy xả, điểm nghẽn thường nằm ở đoạn ống chung phía sau, hoặc xa hơn ở ống chính, hố ga.

Khi mưa lớn hoặc triều cường

Hải Phòng là thành phố ven biển, nhiều nơi chịu ảnh hưởng của mưa lớn và triều cường. Khi cống chung đầy, đầu ra của bể và hố ga có thể bị ngập nên thiết bị trong nhà kêu ọc. Nước rút mà hết ọc thì nguyên nhân nằm ngoài nhà; nước rút vẫn ọc thì cần kiểm tra bể.

Ọc liên tục, cả khi không ai dùng nước

Đây là tín hiệu đáng lo hơn, hay gặp khi bể đã quá đầy, lớp váng dày lấp miệng ống hoặc đường ra cống nghẹt nặng. Nên xử lý sớm trước khi chuyển sang trào ngược.

Một thiết bị hay cả nhà cùng kêu?

Lần lượt xả nước ở từng thiết bị và nghe ở các thiết bị còn lại.

• Chỉ một bồn cầu hoặc một lavabo kêu khi chính nó xả: lỗi cục bộ ở ống nhánh, xi phông của thiết bị đó.
• Bồn cầu kêu khi thiết bị cùng tầng xả: ống nhánh chung nghẹt hoặc thiếu thông hơi.
• Nhiều thiết bị trên nhiều tầng cùng kêu, tầng thấp nhất kêu to nhất và xả chậm nhất: vấn đề nằm ở phía cuối hệ thống: ống chính, hố ga hoặc bể phốt.
• Nhà hàng xóm cũng bị cùng lúc: nhiều khả năng do cống chung của khu dân cư.

Khi nào đúng là bể phốt đầy kêu ọc?

Khả năng bể phốt đầy kêu ọc cao khi nhiều dấu hiệu sau xuất hiện cùng nhau:

• Nhiều thiết bị cùng kêu, nặng nhất ở tầng một hoặc thiết bị gần bể.
• Bồn cầu xả chậm, nước dâng cao rồi rút từ từ, thoát sàn tầng thấp sủi bọt.
• Có mùi hôi quanh nắp bể, thoát sàn hoặc chân bồn cầu.
• Tiếng ọc không phụ thuộc vào mưa, vẫn kêu khi trời khô ráo.
• Bể đã lâu chưa hút, hoặc số người trong nhà tăng lên so với trước.

Chỉ một thiết bị kêu, không mùi, chỗ khác thoát nhanh thì bể thường chưa phải thủ phạm.

Bảng chẩn đoán tiếng ọc theo tình huống

Bảng dưới giúp khoanh vùng nguyên nhân; kết luận cuối cùng vẫn cần khảo sát thực tế.

Nếu tiếng ọc đã đi kèm nước dâng lên trong bồn cầu, hãy xem thêm bài bể phốt trào ngược lên bồn cầu.

Gia chủ tự kiểm tra an toàn tại nhà

1. Ghi nhật ký tiếng ọc vài ngày: giờ nào, sau thiết bị nào xả, trời mưa hay khô.
2. Quan sát mực nước bồn cầu: đánh dấu sau khi xả, xem lại sau khi thiết bị khác dùng nước.
3. Xem thoát sàn tầng thấp nhất: nước có sủi bọt hay dâng lên khi xả bồn cầu không.
4. Quan sát miệng ống thông hơi từ sân thượng có lan can, khi trời khô; không trèo lên mái dốc.
5. Nhớ lại lần hút bể gần nhất và số người đang sử dụng.

Kiểm tra ống nhánh, ống chính và hố ga trước khi kết luận

Nên loại trừ các điểm nghẽn trên đường ống trước. Nếu hố ga đầy nước, bùn ngập tới miệng ống trong khi bể chưa tới kỳ hút, điểm nghẽn có thể nằm ở đoạn từ hố ga ra cống.

Đường ống chôn ngầm khó nhìn bằng mắt thường, nên để đơn vị thông tắc kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng, nội soi lòng ống nếu cần. Bài khi nào nên gọi dịch vụ thông tắc cống thay vì tự xử lý có thêm gợi ý để quyết định.

Những việc không nên làm khi bồn cầu kêu ọc

• Đổ hóa chất thông tắc liều cao: có thể hại đường ống và vi sinh trong bể, còn bùn cặn không giảm.
• Chọc que sắt, dây thép vào bồn cầu: dễ xước men sứ, nứt xi phông, đẩy vật cản vào sâu hơn.
• Bịt ống thông hơi để đỡ mùi: tiếng ọc và mùi sẽ nặng hơn.
• Tự mở nắp bể kín một mình: khí trong bể có thể gây ngạt, một số khí dễ bắt lửa. Không cúi sát hay xuống lòng bể, không bật lửa gần đó.
• Tiếp tục xả nước dồn dập: càng xả nhiều càng dễ trào ngược.

Gọi hút bể phốt hay gọi thông tắc, nội soi?

Nên gọi hút bể phốt khi

Nhiều thiết bị cùng kêu, kèm mùi, xả chậm ở tầng thấp, bể lâu chưa hút và tiếng ọc không phụ thuộc vào mưa: bức tranh điển hình của bể phốt đầy kêu ọc. Môi trường Việt Yên thường hỏi trước thiết bị nào kêu, kêu lúc nào và lần hút gần nhất để chuẩn bị. Tại nhà, kỹ thuật viên kiểm tra nắp bể, mức bùn, ống thông hơi, hố ga, báo phương án trước khi làm, rồi hút bể, đậy kín nắp và xả thử lại các thiết bị.

Nên gọi thông tắc, nội soi khi

Tiếng ọc chỉ ở một thiết bị hoặc một nhánh, bể mới hút gần đây, hoặc hố ga đầy nước trong khi bể chưa đầy. Lúc này hút bể chưa giải quyết được vấn đề.

Hút bể xong vẫn còn tiếng ọc thì sao?

Thoát nhanh nhưng vẫn ọc khi tầng trên xả thì xem lại ống thông hơi; chỉ một thiết bị còn kêu thì kiểm tra ống nhánh của nó. Để chủ động lên lịch hút trước khi có tiếng ọc, bạn có thể tham khảo cách nhận biết bể phốt đã đầy trước khi gọi xe hút.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao phân biệt bể phốt đầy kêu ọc với tắc ống thông hơi?

Ống thông hơi tắc làm bồn cầu ọc, tụt nước khi thiết bị khác xả nhưng nước vẫn thoát nhanh. Bể đầy thường kèm xả chậm ở nhiều thiết bị và mùi hôi.

Đổ men vi sinh có hết tiếng ọc không?

Men vi sinh hỗ trợ phân hủy nhưng không lấy đi được bùn đã tích tụ. Bể đầy thì nên hút trước, dùng men sau.

Mưa xong bồn cầu mới kêu ọc thì có cần hút bể không?

Chưa chắc. Nước ngoài cống rút mà hết ọc thì thường do cống chung; trời khô vẫn kêu, kèm mùi và xả chậm thì nên kiểm tra bể.

Tiếng ọc có dẫn tới trào ngược không?

Có thể. Tiếng ọc thường là dấu hiệu sớm; không xử lý, nước bẩn có thể dâng lên ở bồn cầu hoặc thoát sàn tầng thấp.

Liên hệ kiểm tra bồn cầu kêu ọc, hút bể phốt tại Hải Phòng

Đã tự kiểm tra mà bồn cầu vẫn kêu ọc? Gọi Môi trường Việt Yên để được tư vấn, khảo sát và báo phương án trước khi thi công.