Xử lý tắc cống do dầu mỡ lâu ngày trong đường ống bếp

Bồn rửa bát vẫn thoát được nước, nhưng mỗi tuần một chậm hơn, ống thoát sau bếp thỉnh thoảng bốc mùi ôi, hố ga ngoài sân có lớp váng vàng nổi dày. Đó thường là dấu hiệu dầu mỡ đã tích tụ lâu ngày trong đường ống bếp chứ không chỉ nằm ở miệng chậu. Muốn xử lý tắc cống do dầu mỡ dứt điểm, cần hiểu mỡ đã đi đến đâu, đông cứng ra sao và vì sao các mẹo dội nước sôi chỉ giúp được vài hôm.

Bài viết tập trung vào phần đường ống phía sau chậu: ống nằm ngang, cút cong, hố ga và bẫy mỡ sau bếp, nơi mỡ tích lại qua nhiều tháng, nhiều năm; kèm cách tự kiểm tra, cách thợ làm sạch và lịch bảo dưỡng cho gia đình, quán ăn ở Hải Phòng.

Vì sao dầu mỡ lâu ngày lại làm tắc cống bếp?

Dầu mỡ còn nóng thì trôi rất dễ, nhưng quãng đường từ chậu ra cống chung khá dài, nước nguội nhanh và mỡ đổi trạng thái ngay trong ống.

Mỡ nguội đi và bám vào thành ống

Khi nhiệt độ giảm, mỡ chuyển từ lỏng sang sệt rồi đặc, tách khỏi dòng nước và dính vào thành ống, nhất là ở phía trên và hai bên của đoạn ống nằm ngang. Mỗi lần rửa bát lại thêm một lớp mỏng, giữ thêm vụn cơm, bã rau.

Mỡ bị “xà phòng hóa” và đóng cứng

Mỡ tích lâu trong ống còn phản ứng với nước rửa chén, cặn vôi trong nước và chất kiềm, tạo thành một loại cặn giống xà phòng, màu trắng đục hoặc vàng, cứng như sáp nến. Lớp cặn này không tan lại trong nước ấm như mỡ mới và bám rất chắc vào thành ống, thành hố ga.

Những vị trí mỡ hay tích tụ nhất

• Đoạn ống nằm ngang dưới sàn bếp: dòng chảy chậm, mỡ có thời gian nguội và bám lại.
• Cút cong, chỗ nối, chỗ chuyển hướng: nước đổi hướng, mỡ và cặn thức ăn dồn lại.
• Đoạn ống dốc kém, bị võng: nước đọng, mỡ lắng thành mảng.
• Hố ga, bẫy mỡ sau bếp: mỡ nổi lên mặt, đông lại thành tảng, lâu ngày lấp cả miệng ống vào ra.

Tắc cống do dầu mỡ diễn ra theo từng giai đoạn

Khác với tắc do vật lạ, tắc cống do dầu mỡ hình thành từ từ, thường sau nhiều tháng mới lộ rõ. Biết mình đang ở giai đoạn nào giúp chọn cách xử lý tắc cống do dầu mỡ phù hợp.

Giai đoạn 1: lớp màng mỏng

Mỡ mới tạo một lớp màng nhờn trên thành ống. Nước vẫn thoát bình thường, đôi khi thoảng mùi. Đây là lúc dễ phòng ngừa nhất.

Giai đoạn 2: lòng ống bị thu hẹp

Chậu rửa xả chậm, đôi khi nghe tiếng ọc ọc. Dội nước nóng đỡ vài hôm rồi lại chậm.

Giai đoạn 3: nút mỡ đóng cứng

Mỡ đóng thành khối đặc cùng rác, bùn tạo nút gần kín. Nước đọng, có thể trào lên ở thoát sàn bếp hoặc hố ga; mẹo tại nhà hầu như hết tác dụng.

Dấu hiệu và chỗ cần kiểm tra trước khi gọi thợ

Đã vệ sinh rọ lọc, xi phông mà nước vẫn chậm thì vấn đề nằm sâu hơn. Hãy quan sát:

• Mở nắp hố ga sau bếp: nếu mặt nước phủ một lớp mỡ vàng đặc, dày, có tảng mỡ trắng, nghĩa là mỡ đang dồn về đây và có thể đã lấp miệng ống.
• Mực nước hố ga: dâng cao gần miệng ống vào là dấu hiệu đoạn ống ra đang nghẽn.
• Nhiều điểm cùng chậm: chậu rửa và thoát sàn bếp cùng rút chậm cho thấy đoạn ống chung hoặc hố ga đã tắc.

Nếu tắc chỉ nằm ở chậu rửa, bạn có thể tham khảo bài chậu rửa bát bị tắc do dầu mỡ: cách xử lý đúng và an toàn. Còn khi ống thoát nước bồn rửa bát bị tắc ở phía sau, kèm hố ga đầy mỡ như hình trên, nên xử lý cả tuyến ống chứ không chỉ miệng chậu.

Vì sao mẹo tại nhà chỉ giúp xử lý tắc cống do dầu mỡ tạm thời?

Với mỡ tích tụ lâu năm, các mẹo quen thuộc thường chỉ khoét một đường nhỏ giữa nút mỡ:

• Nước sôi: làm mềm mỡ gần miệng chậu, nhưng nguội nhanh, mỡ lại đông ở đoạn sau. Đổ thường xuyên có thể làm biến dạng ống nhựa, hỏng keo chỗ nối.
• Soda, giấm: phù hợp làm sạch lớp nhờn mỏng, gần như không tác động được lên mỡ đã đóng cứng thành sáp.
• Bột thông cống dạng kiềm mạnh: tan được một phần mỡ, nhưng dùng nhiều dễ ăn mòn gioăng, ống cũ, gây bỏng da; nếu không thông, hóa chất đọng lại khiến xử lý sau nguy hiểm hơn.
• Chọc que, dây thép: chỉ xuyên được lỗ nhỏ, phần mỡ bám quanh thành ống vẫn nguyên nên sớm tắc lại.

Vừa thông xong lại tắc rất hay gặp với mỡ vì lớp bám thành ống chưa được làm sạch; xem bài vì sao cống vừa thông xong lại tắc và cách hạn chế tái nghẹt.

Thợ thông tắc cống do dầu mỡ làm những gì?

Để thông tắc cống do dầu mỡ lâu năm một cách bền hơn, thợ cần làm sạch cả lớp mỡ bám thành ống lẫn mỡ dồn về hố ga. Tùy hiện trạng, quy trình có thể gồm:

Khảo sát tuyến ống và hố ga

Thợ mở hố ga, kiểm tra từng điểm thoát để xác định đoạn tắc. Với tuyến ống dài, âm sàn hoặc tắc lặp lại, có thể dùng camera nội soi nếu cần để thấy lớp mỡ và chỗ ống võng, nứt.

Phá nút mỡ bằng máy lò xo

Máy thông tắc lò xo được lắp các đầu cắt, đầu nạo phù hợp với đường kính ống. Dây lò xo quay sâu vào ống, cắt vụn nút mỡ và cạo bớt lớp bám quanh thành ống.

Xối rửa bằng tia nước áp lực cao

Vòi phun áp lực cao xối lớp mỡ còn bám, cuốn cặn về hố ga, giúp lòng ống sạch hơn chỉ dùng lò xo; xem thêm bài thông cống bằng tia nước áp lực cao hoạt động như thế nào.

Hút mỡ, bùn trong hố ga bằng xe chuyên dụng

Xe hút chuyên dụng hút lớp mỡ nổi, bùn đáy ở hố ga, bẫy mỡ, tránh mỡ trôi ra cống chung. Cuối cùng xả thử từng điểm để kiểm tra toàn tuyến.

Bảng tóm tắt: giai đoạn tích mỡ và hướng xử lý

Lịch bảo dưỡng để hạn chế mỡ tích tụ

Không có lịch chung cho mọi nhà vì lượng mỡ phụ thuộc thói quen nấu nướng và đường ống; có thể tham khảo:

Với gia đình

• Lau sạch mỡ thừa trên chảo, nồi, bát đĩa trước khi rửa; gom dầu chiên cũ vào chai bỏ riêng, dùng rọ lọc rác.
• Định kỳ mở nắp hố ga sau bếp quan sát; khi thấy váng mỡ dày lên thì vớt bỏ, đừng đợi đến lúc tắc.
• Khi chậu bắt đầu thoát chậm, nên cho kiểm tra sớm thay vì dội nước sôi liên tục.

Với quán ăn, bếp ăn tập thể

• Lắp bẫy mỡ (bể tách mỡ) có kích thước phù hợp với lượng nước thải của bếp và vệ sinh bẫy mỡ thường xuyên theo khuyến cáo của đơn vị lắp đặt.
• Phân công người kiểm tra hố ga, bẫy mỡ theo lịch cố định và ghi lại tình trạng.
• Lên lịch hút mỡ hố ga và xối rửa đường ống định kỳ với đơn vị dịch vụ, dựa trên tình trạng thực tế của bếp, thay vì chờ đến khi nước trào ra khu chế biến.

Nhiều nhà phố, quán ăn trong ngõ nhỏ ở Hải Phòng có hố ga ngay sau bếp, khi tắc dễ gây mùi sang nhà bên cạnh, nên kiểm tra định kỳ càng đáng làm.

Câu hỏi thường gặp

Đổ nước sôi có xử lý tắc cống do dầu mỡ được không?

Nước sôi chỉ làm mềm lớp mỡ gần miệng chậu và có tác dụng tạm thời khi mỡ mới bám. Mỡ đóng cứng lâu ngày thì cần làm sạch cơ học.

Tắc cống do dầu mỡ có tự hết không?

Thường là không. Mỡ tích thêm theo thời gian nên thoát chậm sẽ nặng dần đến khi tắc hẳn.

Ống thoát nước bồn rửa bát bị tắc thì nên kiểm tra đâu trước?

Kiểm tra rọ lọc và xi phông dưới chậu trước. Nếu đã sạch mà nước vẫn chậm, mở nắp hố ga sau bếp xem có lớp mỡ dày hay mực nước dâng cao không; khi đó đoạn tắc thường nằm ở ống ngang hoặc hố ga.

Thông tắc cống do dầu mỡ có phải đục nền không?

Phần lớn trường hợp không cần, vì thợ đưa máy lò xo và vòi áp lực vào qua miệng thoát, hố ga. Chỉ khi ống vỡ, võng nặng mới tính đến sửa, thay đoạn ống.

Bao lâu nên hút mỡ hố ga một lần?

Tùy lượng nấu nướng và kích thước hố ga. Hãy quan sát định kỳ: khi lớp mỡ nổi dày hoặc nước thoát chậm thì nên hút; quán ăn nên kiểm tra dày hơn gia đình.

Liên hệ thông tắc cống bếp, hút mỡ hố ga tại Hải Phòng

Nếu ống bếp thoát chậm kéo dài, hố ga đầy mỡ hoặc vừa thông lại tắc, hãy liên hệ Môi trường Việt Yên để được tư vấn, khảo sát, xử lý tắc cống do dầu mỡ, hút mỡ hố ga và hút bể phốt tại Hải Phòng.