Cống bị tắc do rễ cây: Cách phát hiện và xử lý phù hợp

Cống thoát chậm, thông xong được vài tuần lại nghẹt, mở hố ga thấy một búi sợi nâu lòa xòa ở miệng ống: rất có thể bạn đang gặp tình trạng cống bị tắc do rễ cây. Khác với tắc do dầu mỡ hay tóc, rễ cây là vật cản “sống”: cắt rồi vẫn mọc lại nếu chỗ hở trên ống chưa được xử lý. Vì vậy cách làm đúng là tìm ra bằng chứng, xác định vị trí, rồi mới chọn cách xử lý.

Bài viết đi theo hướng “điều tra”: mỗi dấu hiệu nói lên điều gì, cách phân biệt rễ cây với nguyên nhân khác, nên và không nên làm gì, và khi nào cần gọi thợ.

Vì sao rễ cây đâm vào ống cống?

Đường ống thoát nước luôn ẩm và nhiều chất hữu cơ, rất hấp dẫn với rễ cây. Chỉ cần một khe hở nhỏ ở mối nối là rễ tơ len vào, rồi phát triển thành mạng sợi dày giữ lại giấy, tóc, dầu mỡ và bùn, khiến lòng ống hẹp dần.

Ống nào dễ bị rễ cây xâm nhập?

• Ống sành, ống bê tông cũ: nhiều mối nối, vữa dễ bong.
• Ống gang đã gỉ: mối nối bị ăn mòn, tạo kẽ hở.
• Ống nhựa PVC nối không kín: thiếu keo hoặc lệch do lún nền.
• Đoạn ống đi gần gốc cây lớn: sân vườn, ngõ có cây bàng, cây si, cây đa, hàng cây ven đường.

Rễ cây thường lợi dụng chỗ hỏng có sẵn chứ không làm vỡ đoạn ống còn tốt, nhưng khi to dần có thể làm vết nứt rộng thêm. Càng để lâu càng khó xử lý.

Dấu hiệu cống bị tắc do rễ cây: đọc từng manh mối

Một dấu hiệu riêng lẻ chưa đủ kết luận, nhưng khi nhiều manh mối cùng xuất hiện, khả năng rễ cây là rất cao.

Manh mối 1: Thoát chậm lặp lại theo chu kỳ

Thông xong thì chạy tốt, vài tuần đến vài tháng sau lại chậm dần, vì dây thông chỉ khoét lỗ qua búi rễ, phần còn lại vẫn bám ở mối nối và tiếp tục mọc.

Manh mối 2: Ống kêu ọc ọc, nhiều thiết bị cùng chậm

Búi rễ ở ống chính ra hố ga khiến bồn cầu, thoát sàn, chậu rửa cùng chậm, kèm tiếng ọc ọc do khí bị chặn.

Manh mối 3: Hố ga có búi rễ ở miệng ống

Đây là bằng chứng rõ nhất chủ nhà tự thấy được. Mở nắp hố ga, soi đèn vào miệng ống: sợi rễ nâu, trắng ngà mọc ra từ mối nối, quấn thành mảng nghĩa là rễ đã vào ống.

Manh mối 4: Nền sân ẩm, lún hoặc nứt gần gốc cây

Ống hở làm nước thải thấm ra đất, mặt sân phía trên ẩm lâu khô, có mùi, cỏ xanh bất thường hoặc lún nhẹ. Nếu thấy rễ cây đâm vào tường nhà, chân móng hay làm nứt nền gần đường ống, nên kiểm tra cả đường thoát nước đi qua đó.

Phân biệt rễ cây với dầu mỡ, cát bùn và dị vật

Nhiều nhà thông đi thông lại mà không hết vì đoán sai nguyên nhân. Bảng dưới giúp so sánh nhanh.

Nếu đường ống bếp của bạn hay nghẹt mỡ, có thể đọc thêm bài thông tắc cống nhà bếp do dầu mỡ để so sánh. Thực tế, rễ và mỡ hay đi cùng nhau: mạng rễ giữ mỡ, mỡ làm búi rễ chặt hơn.

Xác định vị trí rễ cây trong ống cống

Cắt rễ “mù” dễ bỏ sót và không biết đoạn ống nào cần sửa, nên bước khảo sát rất quan trọng.

Chủ nhà có thể tự quan sát gì?

• Đường ống ra hố ga, cống ngoài đi qua đâu, có cây lớn gần không.
• Hố ga nào có rễ, rễ mọc từ miệng ống phía nào (từ nhà ra hay từ ngoài vào).
• Thiết bị nào thoát chậm trước, tắc lặp lại sau bao lâu.

Kiểm tra bằng camera nội soi khi cần

Với đoạn ống âm dưới sân, nền nhà, khi cần, thợ có thể đưa camera nội soi vào lòng ống để xem rễ mọc ở mối nối nào, dày hay mỏng, ống có nứt, lệch không. Từ đó quyết định chỉ cần cắt rễ hay phải sửa thêm đoạn ống.

Cách xử lý cống bị tắc do rễ cây đúng cách

Một ca thông cống nghẹt do rễ cây thường gồm nhiều bước nối tiếp, tùy hiện trạng thực tế của từng nhà.

Bước 1: Cắt rễ bằng máy lò xo có đầu cắt

Dây lò xo được đưa vào ống qua hố ga hoặc cửa thông tắc, đầu cắt quay để cắt và kéo búi rễ ra. Làm từng đoạn để không đẩy búi rễ sâu vào trong.

Bước 2: Xả rửa bằng nước áp lực cao

Mẩu rễ, bùn và mỡ còn sót trong ống được nước áp lực cuốn về hố ga để thu gom. Bạn có thể tìm hiểu thêm trong bài thông cống bằng tia nước áp lực cao hoạt động như thế nào.

Bước 3: Dọn rễ và bùn trong hố ga

Rễ cắt ra phải được vớt hết khỏi hố ga, không để trôi tiếp ra cống ngoài. Nếu hố ga đã đầy bùn, nên nạo vét luôn, xem thêm bài hố ga đầy bùn gây mùi và ngập nước: khi nào cần nạo vét.

Bước 4: Sửa hoặc thay đoạn ống bị hở

Đây là bước quyết định rễ có quay lại hay không. Tùy hiện trạng, đoạn ống nứt, mối nối hở có thể được trát kín, thay mối nối hoặc thay đoạn ống. Chỉ cắt rễ mà không xử lý chỗ hở thì rễ sẽ mọc lại, thường nhanh hơn trước.

Cách diệt rễ cây trong ống cống: nên và không nên

Trên mạng có nhiều mẹo đổ hóa chất diệt rễ, nhưng hãy cân nhắc kỹ.

Những việc không nên làm

• Không tự đổ thuốc diệt cỏ, thuốc diệt rễ xuống cống: hóa chất theo nước thải ra môi trường, hại cây trồng, nguồn nước và nguy hiểm khi tiếp xúc.
• Không đổ nhiều muối hột, phèn xanh (đồng sunfat): chỉ làm rễ chết dần, không thông được chỗ đã tắc, lại ảnh hưởng đến đất.
• Không dùng bột thông cống, axit mạnh: không phân hủy được rễ, dễ bắn vào người khi ống đang ứ nước.
• Không tự đào, chặt rễ sát gốc cây lớn: dễ làm cây yếu, đổ hoặc vỡ thêm ống.

Những việc nên làm

• Hạn chế dùng nước khi nhiều thiết bị cùng chậm.
• Gọi đơn vị thông tắc để cắt rễ cơ học và kiểm tra chỗ hở. Chất diệt rễ, nếu có dùng, chỉ nên là biện pháp bổ trợ sau khi đã cắt rễ và do người có chuyên môn quyết định.

Khi nào nên gọi thợ thông tắc?

Nếu hố ga mới chỉ có vài sợi rễ nhỏ, bạn có thể theo dõi và hẹn kiểm tra sớm. Nên gọi thợ ngay khi cống thông xong lại tắc sau vài tuần, nhiều thiết bị cùng chậm, nước dâng trong hố ga hoặc nền sân gần đường ống bị lún, ẩm, có mùi. Xử lý sớm, cống bị tắc do rễ cây đơn giản hơn nhiều.

Phòng tránh rễ cây quay lại

• Không trồng cây to sát đường ống: xác định đường ống đi đâu trước khi chọn chỗ trồng.
• Xử lý triệt để chỗ hở: sau khi cắt rễ, ưu tiên sửa mối nối, đoạn ống nứt.
• Kiểm tra định kỳ: nhà có cây lớn gần đường ống nên mở hố ga kiểm tra định kỳ, khi cần thì soi lòng ống để phát hiện rễ từ sớm.

Câu hỏi thường gặp

Rễ cây có làm vỡ ống cống còn tốt không?

Thường là không. Rễ tìm đến chỗ có hơi ẩm và chui vào qua vết nứt, mối nối hở có sẵn. Tuy nhiên khi đã vào trong và to ra, rễ có thể làm chỗ hỏng rộng hơn.

Cắt rễ xong bao lâu thì rễ mọc lại?

Tùy loại cây và mức độ hở của ống. Nếu không sửa chỗ hở, rễ gần như chắc chắn quay lại, nên kiểm tra lại sau một thời gian.

Có nên đổ muối hột hoặc phèn xanh để diệt rễ cây trong cống?

Không nên tự làm. Các chất này không thông được chỗ đang tắc, có thể ảnh hưởng đến môi trường và cây trồng xung quanh. Cách hiệu quả là cắt rễ cơ học rồi sửa đoạn ống hở.

Có cần chặt cây khi cống bị tắc do rễ cây?

Không phải lúc nào cũng cần. Trong nhiều trường hợp, cắt rễ trong ống và sửa kín chỗ hở là đủ. Chỉ nên cân nhắc khi cây quá sát ống và gây hỏng nhiều lần.

Thông tắc cống Hải Phòng cho nhà có cây lớn cần chuẩn bị gì?

Nên biết vị trí hố ga, nắp thông tắc, hướng đường ống và chuẩn bị lối tiếp cận cho thợ.

Liên hệ thông tắc cống, nạo vét hố ga tại Hải Phòng

Nếu đường cống nhà bạn tắc đi tắc lại, hố ga có rễ cây hoặc nền sân gần gốc cây ẩm, lún bất thường, hãy liên hệ Môi trường Việt Yên để được tư vấn, khảo sát và thông tắc đường ống, nạo vét hố ga, hút bể phốt tại Hải Phòng.