Bồn cầu chung cư bị tắc: Cách xác định tắc riêng hay tắc đường ống chung

Sáng ra xả bồn cầu mà nước dâng lên gần miệng bồn, rút rất chậm, trong khi hôm qua mọi thứ vẫn bình thường. Ở nhà riêng, bạn chỉ cần lo phần đường ống của mình. Nhưng ở chung cư, câu hỏi đầu tiên lại khác: tắc ngay trong căn hộ của bạn, hay tắc ở đường ống chung mà nhiều tầng cùng xả xuống? Trả lời đúng câu hỏi này giúp bạn biết nên tự xử lý, gọi thợ hay báo ban quản lý tòa nhà trước, và tránh tốn công thông tắc bồn cầu chung cư sai chỗ.

Bài viết dưới đây giải thích cách hệ thống thoát nước của một tòa chung cư thường được bố trí, các phép thử đơn giản để khoanh vùng điểm tắc, dấu hiệu đặc trưng của tắc ống chung và những lưu ý khi làm việc với ban quản lý.

Hệ thống thoát nước chung cư khác nhà riêng ở điểm nào?

Trong phần lớn các tòa chung cư, nước thải từ bồn cầu của mỗi căn hộ đi qua một đoạn ống nhánh ngắn, thường nằm dưới sàn hoặc trong trần giả của tầng dưới, rồi đổ vào ống đứng. Ống đứng là đường ống chạy dọc từ tầng trên cùng xuống tầng hầm hoặc tầng trệt, đặt trong hộp kỹ thuật hay trục kỹ thuật. Các căn hộ cùng vị trí ở mỗi tầng (ví dụ cùng là căn số 05 của tầng 3, tầng 4, tầng 5…) thường chung một trục ống đứng.

Từ chân ống đứng, nước thải được dẫn sang bể phốt hoặc hệ thống xử lý chung của tòa nhà, rồi mới ra cống bên ngoài. Như vậy, một sự cố tắc có thể nằm ở một trong ba khu vực:

• Trong căn hộ: lòng bồn cầu, cổ xi phông của bồn, ống nhánh từ bồn cầu ra ống đứng.
• Trên ống đứng chung: đoạn ống nằm giữa các tầng, các mối nối chữ Y, chữ T nơi ống nhánh nhập vào.
• Ở chân ống đứng và phía sau: đoạn ống ngang dưới tầng hầm, hố ga, bể phốt chung của tòa nhà.

Phần trong căn hộ thường do chủ hộ tự lo. Phần ống đứng, chân ống và bể phốt thuộc hệ thống chung, việc kiểm tra và sửa chữa thường do ban quản lý tòa nhà điều phối. Ranh giới cụ thể tùy quy chế quản lý và hợp đồng mua bán của từng dự án, vì vậy nên xem lại tài liệu của tòa nhà hoặc hỏi ban quản lý khi cần.

Dấu hiệu tắc riêng trong căn hộ

Tắc riêng là trường hợp phổ biến nhất. Nguyên nhân hay gặp là giấy vệ sinh dày xả cùng lúc, khăn ướt, băng vệ sinh, đồ chơi trẻ em hoặc vật dụng rơi vào lòng bồn. Các dấu hiệu thường thấy:

• Chỉ riêng bồn cầu khó thoát; lavabo, vòi sen, thoát sàn trong cùng phòng vẫn thoát bình thường.
• Sự cố xuất hiện đột ngột, ngay sau một lần xả có vật lạ hoặc nhiều giấy.
• Khi không ai trong nhà dùng nước, mực nước trong bồn cầu đứng yên, không tự dâng lên.
• Hàng xóm cùng trục ở tầng trên, tầng dưới không gặp vấn đề gì.

Với tắc do giấy, nhiều trường hợp có thể xử lý bằng cốc thụt cao su đúng cách. Nếu nghi có dị vật cứng, không nên cố thụt mạnh vì có thể đẩy vật đó sâu hơn vào ống nhánh. Bạn có thể tham khảo thêm bài bồn cầu bị tắc giấy: khi nào tự xử lý và khi nào nên gọi thợ.

Dấu hiệu tắc đường ống chung

Khi ống đứng hoặc chân ống bị tắc, nước thải từ các tầng phía trên dồn xuống không thoát được và tìm đường thoát ở điểm thấp nhất có thể, thường là thoát sàn hoặc bồn cầu của các căn hộ tầng thấp. Một số dấu hiệu nên lưu ý:

• Nhiều thiết bị trong căn hộ cùng thoát chậm: bồn cầu, thoát sàn, có khi cả chậu rửa.
• Nước tự dâng lên trong bồn cầu hoặc trào lên thoát sàn dù nhà bạn không dùng nước, nhất là vào giờ cao điểm sáng và tối khi các tầng trên dùng nhiều.
• Nước trào lên có mùi hôi nặng, lẫn giấy hoặc chất thải không phải của nhà mình.
• Bồn cầu phát tiếng ọc liên tục khi tầng trên xả nước.
• Hàng xóm cùng trục, đặc biệt các căn ở tầng thấp, cũng báo hiện tượng tương tự.

Căn hộ ở tầng thấp thường thấy dấu hiệu sớm nhất vì nằm gần chân ống đứng. Nếu bạn ở tầng cao mà vẫn gặp các dấu hiệu trên, điểm tắc có thể nằm ngay trên đoạn ống đứng gần tầng của bạn.

Bốn phép thử đơn giản để khoanh vùng điểm tắc

Trước khi gọi thợ hay báo ban quản lý, bạn có thể làm vài phép thử sau. Không cần dụng cụ đặc biệt, chỉ cần một xô nước sạch, găng tay và chút kiên nhẫn.

1. Thử từng thiết bị trong phòng vệ sinh

Lần lượt xả nước ở lavabo, vòi sen và đổ một xô nước sạch vào thoát sàn. Quan sát nước có rút nhanh không, và mực nước trong bồn cầu có thay đổi không. Nếu các thiết bị khác thoát tốt và bồn cầu không bị ảnh hưởng, điểm tắc nhiều khả năng nằm ở bồn cầu hoặc ống nhánh riêng của bồn cầu.

2. Quan sát khi nhà bạn hoàn toàn không dùng nước

Ngừng dùng nước trong căn hộ khoảng mười lăm đến hai mươi phút, sau đó nhìn lại bồn cầu và thoát sàn. Nếu mực nước tự dâng lên hoặc có nước bẩn rỉ ra từ thoát sàn, đó là nước từ nơi khác chảy tới, dấu hiệu rõ của tắc đường ống chung.

3. Để ý thời điểm xảy ra

Ghi lại sự cố thường xảy ra lúc nào. Tắc riêng xuất hiện bất kể giờ nào bạn dùng bồn cầu. Tắc ống chung hay rõ hơn vào giờ cao điểm như sáng sớm, buổi tối, cuối tuần, khi cả tòa nhà dùng nước nhiều.

4. Hỏi hàng xóm cùng trục

Đây là phép thử nhanh và chính xác nhất. Hỏi các căn cùng vị trí ở tầng trên và tầng dưới, hoặc hỏi ban quản lý xem có ai báo sự cố tương tự không. Nếu nhiều căn cùng gặp, gần như chắc chắn là vấn đề của đường ống chung.

Bảng phân biệt tắc riêng và tắc ống chung

Ống đứng chung cư thường bị tắc vì đâu?

Ống đứng có đường kính lớn hơn ống nhánh nên không dễ tắc, nhưng khi đã tắc thì ảnh hưởng nhiều hộ. Một số nguyên nhân hay gặp:

• Vật lạ từ các tầng trên: khăn ướt, băng vệ sinh, tã giấy, túi ni lông bị xả xuống, mắc lại ở các mối nối hoặc đoạn chuyển hướng gần chân ống.
• Cặn và dầu mỡ tích tụ: ở những tòa nhà mà ống bếp và ống vệ sinh nhập chung, dầu mỡ đông lại theo thời gian làm thu hẹp lòng ống.
• Chân ống, hố ga hoặc bể phốt chung đầy: khi phần phía sau không thoát kịp, nước thải dồn ngược lên ống đứng.
• Ống thông hơi bị bít: ống thông hơi giúp cân bằng áp suất trong hệ thống. Nếu bị bít, nước rút chậm và bồn cầu dễ phát tiếng ọc.

Khi nghi tắc ống chung, nên làm gì?

1. Ngừng dùng nước ngay: hạn chế xả bồn cầu, tắm, giặt để không đẩy thêm nước vào hệ thống đang tắc.
2. Báo ban quản lý tòa nhà: nói rõ số căn hộ, tầng, thiết bị bị ảnh hưởng, thời điểm xảy ra và nếu có thể thì chụp ảnh, quay video nước trào.
3. Bảo vệ đồ đạc: dọn đồ khỏi sàn phòng tắm, dùng khăn chặn quanh cửa nếu nước có thể tràn ra phòng khác.
4. Không tự mở cửa thăm ống đứng: nước thải từ nhiều tầng có thể phun ra mạnh khi mở. Việc này nên để thợ có kinh nghiệm làm, có sự đồng ý của ban quản lý.
5. Không đổ hóa chất thông tắc: hóa chất khó tới được điểm tắc ở ống đứng, có thể đọng lại trong bồn cầu nhà bạn và gây nguy hiểm khi thợ thao tác sau đó.

Lưu ý khi thông tắc bồn cầu chung cư

Dù tắc riêng hay tắc chung, việc thông tắc bồn cầu chung cư có một số điểm khác với nhà riêng mà bạn nên biết trước:

• Đăng ký với ban quản lý: nhiều tòa nhà yêu cầu báo trước khi có thợ bên ngoài vào làm, đặc biệt khi mang máy móc qua sảnh và thang máy.
• Không gian hẹp: phòng vệ sinh căn hộ thường nhỏ, thợ cần thiết bị gọn và che chắn sàn cẩn thận.
• Ống nhánh nằm trên trần nhà tầng dưới: thao tác mạnh tay hoặc dùng sai thiết bị có thể làm hở mối nối, gây thấm xuống căn hộ bên dưới. Đây là lý do nên chọn thợ quen làm việc ở chung cư.
• Hạn chế đục phá: sàn và tường căn hộ thường lát gạch, có lớp chống thấm. Phương án dùng máy thông tắc lò xo qua lòng bồn cầu hoặc cửa thăm được ưu tiên trước.
• Kiểm tra lại sau khi xử lý: xả nước nhiều lần, thử cả thoát sàn và lavabo, đồng thời hỏi tầng dưới xem có dấu hiệu thấm mới không.

Nếu nguyên nhân nằm ở bể phốt chung của tòa nhà đã đầy, việc thông ống chỉ giải quyết tạm thời. Ban quản lý cần lên kế hoạch hút bể phốt cho cả tòa. Bạn có thể đọc thêm về quy trình này trong bài hút bể phốt chung cư Hải Phòng: quy trình khảo sát và thi công.

Cách hạn chế tắc bồn cầu trong căn hộ

• Chỉ xả giấy vệ sinh tan được trong nước; bỏ khăn ướt, băng vệ sinh, tã giấy vào thùng rác.
• Đậy nắp bồn cầu khi lau dọn phòng tắm để tránh vật nhỏ rơi vào.
• Không đổ dầu mỡ, bã cà phê, vữa xây dựng vào bồn cầu hay thoát sàn, nhất là khi sửa nhà.
• Nhắc người giúp việc, khách thuê và trẻ nhỏ trong nhà về cách dùng bồn cầu đúng.
• Khi thấy bồn cầu rút chậm hơn bình thường hoặc phát tiếng ọc, nên kiểm tra sớm thay vì đợi tắc hẳn.

Ý thức của từng hộ ảnh hưởng trực tiếp đến cả trục ống. Một chiếc khăn ướt xả ở tầng cao có thể gây tắc cho căn hộ ở tầng thấp. Nếu bạn muốn hiểu thêm về tiếng động bất thường, xem bài bồn cầu kêu ọc và rút nước chậm báo hiệu điều gì.

Câu hỏi thường gặp

Tắc ống đứng chung thì ai chịu trách nhiệm xử lý?

Ống đứng thường là phần thuộc hệ thống chung, việc kiểm tra và xử lý do ban quản lý tòa nhà điều phối. Trách nhiệm chi phí cụ thể tùy quy chế quản lý của từng dự án và nguyên nhân gây tắc. Bạn nên báo ban quản lý và hỏi rõ quy định của tòa nhà.

Nhà tôi ở tầng cao có bị ảnh hưởng khi ống đứng tắc không?

Căn hộ tầng thấp thường bị trước vì nước dồn xuống dưới. Tuy nhiên, nếu điểm tắc nằm ngay đoạn ống đứng gần tầng của bạn, các căn ở tầng đó và phía trên cũng có thể bị thoát chậm.

Có nên dùng hóa chất thông tắc cho bồn cầu chung cư?

Không nên, nhất là khi chưa xác định được điểm tắc. Hóa chất khó xử lý được vật lạ như khăn ướt và có thể đọng lại trong bồn cầu, gây nguy hiểm cho người dùng và thợ khi xử lý sau đó.

Thông tắc bồn cầu chung cư có phải đục sàn không?

Phần lớn trường hợp có thể xử lý bằng máy thông tắc lò xo qua lòng bồn cầu hoặc cửa thăm ống mà không cần đục phá. Việc có cần tháo bồn cầu hay can thiệp sâu hơn hay không phụ thuộc vào kết quả khảo sát thực tế.

Làm sao biết đã hết tắc hoàn toàn?

Sau khi xử lý, xả bồn cầu nhiều lần liên tiếp, đồng thời thử thoát sàn và lavabo. Nếu nước rút nhanh, không còn tiếng ọc, không tự dâng khi tầng trên dùng nước và tầng dưới không có dấu hiệu thấm, có thể coi là đã thông.

Liên hệ Môi trường Việt Yên tại Hải Phòng

Nếu bồn cầu căn hộ của bạn thoát chậm, trào ngược hoặc bạn cần hỗ trợ khảo sát cùng ban quản lý tòa nhà, có thể liên hệ Môi trường Việt Yên để được tư vấn về thông tắc bồn cầu chung cư, thông tắc cống và hút bể phốt tại Hải Phòng. Xem thêm các hạng mục tại trang dịch vụ Môi trường Việt Yên.